حمد الله مستوفي قزويني

624

تاريخ گزيده

باب پنجم در ذكر ائمه و قراء و مشايخ متزهد و علماء دين اسلام رضوان الله عليهم اجمعين و آن شش فصل است : ائمهء مجتهد و قراء و مشايخ متزهد و علماء متعبد از آن بزرگترند كه درين مختصر شرح بزرگى ايشان توان داد . اما بسبب آنكه علماء در دين اسلام بمرتبهء انبياء ديگر اديانند [ 1 ] و ذكر انبيا در ابتدا آمده ، در انتهاء ذكر ايشان مىرود تا اول و آخر [ كتاب بذكر اهل دين مشرف باشد ] [ 2 ] فصل اول از باب پنجم در ذكر ائمه و مجتهدان اسلام كه در كار دين اجتهاد نموده‌اند و هر يك در شريعت طريقى سپرده‌اند سيزده كس يكى : امام معصوم جعفر صادق رضى الله عنه كه امام اهل بيت [ 3 ] است و در ما قبل ذكرش آمده و چهار ائمهء سنت و جماعتند و هشت مجتهد و ذكر اصحاب وجوه مذاهب سنت در زمرهء علما خواهد كردن . اكنون ذكر ائمهء سنت و مجتهدان مىرود . امام ابو حنيفه نعمان بن ثابت بن طاوس بن هرمزد ملك بنى شيبان رضى الله عنه . نام طاوس بروايتى مرزبان بود [ 4 ] . علمدار مرتضى على رضى الله عنه بود و امير المؤمنين على

--> [ 1 ] - باستناد حديث : علماء امتى افضل من انبياء بنى اسرائيل . [ 2 ] - ف ، ر : كتاب را بذكر . . . كرده باشد . [ 3 ] - ر ، ف ، ب : سنت . [ 4 ] - نسبت ابو حنيفه را به چندين صورت نوشته‌اند من جمله : ابو حنيفه نعمان بن ثابت بن زوطى يا مرزبان يا كامكار يا طاوس يا ماه يا هرمزد . جدش از اهالى طخارستان بوده كه در ضمن محاربه با مسلمين اسير شده و اسلام آورده است . نسبتش را به يزدگرد آخرين پادشاه ساسانى مىرسانند . وى در سال هشتادم يا هشتاد و دوم هجرت در كوفه متولد شده و از موالى بنى تيم الله بن ثعلبه بوده و به همين جهت نسبت او را تيملى نوشته‌اند .